Gián Đức (Blattella germanica) có khả năng sinh sản hiệu quả khi sống trong môi trường có đủ thức ăn, nước, nhiệt độ phù hợp và nơi trú ẩn.
Đây là một trong những lý do ban đầu chỉ nhìn thấy vài cá thể nhưng sau một thời gian có thể phát hiện nhiều gián ở các kích thước khác nhau.
Hiểu gián Đức sinh sản như thế nào và vòng đời của chúng giúp giải thích vì sao việc xuất hiện gián con là dấu hiệu đáng chú ý khi kiểm tra tình trạng gián trong nhà.
Vòng đời của gián Đức gồm những giai đoạn nào?
Gián Đức trải qua quá trình biến thái không hoàn toàn. Vòng đời cơ bản gồm ba giai đoạn:
- Trứng – nằm bên trong bao trứng.
- Gián non – còn gọi là thiếu trùng.
- Gián trưởng thành – có khả năng tiếp tục sinh sản.
Gián non mới nở có hình dạng cơ bản tương tự cá thể trưởng thành nhưng nhỏ hơn và chưa có cánh phát triển hoàn chỉnh.
Trong quá trình lớn lên, chúng trải qua nhiều lần lột xác trước khi trở thành gián trưởng thành.
Bao trứng gián Đức là gì?
Trứng gián Đức được chứa trong một cấu trúc gọi là bao trứng, hay ootheca.
Bao trứng có dạng thuôn dài và thường có màu nâu. Bên trong một bao trứng chứa nhiều trứng thay vì chỉ một trứng riêng lẻ.
Một đặc điểm đáng chú ý là gián Đức cái thường mang bao trứng ở phần cuối bụng trong phần lớn thời gian phát triển của trứng.
Khi quan sát một con cái đang mang trứng, có thể nhìn thấy cấu trúc màu nâu nhô ra ở phía sau cơ thể.
Một bao trứng gián Đức có bao nhiêu trứng?
Số lượng có thể khác nhau giữa từng cá thể, nhưng một bao trứng gián Đức thường có thể chứa vài chục trứng, thường được ghi nhận khoảng 30–40 trứng.
Điều này có nghĩa một con cái có khả năng tạo ra nhiều gián non từ một bao trứng.
Trong vòng đời, con cái có thể hình thành nhiều bao trứng. Nếu môi trường tiếp tục cung cấp điều kiện thuận lợi, nhiều thế hệ có thể cùng phát triển trong một khu vực.
Đây là một trong những nguyên nhân khiến số lượng gián Đức có thể tăng nhanh hơn nhiều người dự đoán.
Gián Đức con phát triển như thế nào?
Sau khi nở, gián Đức non có kích thước rất nhỏ và thường sẫm màu hơn cá thể trưởng thành.
Gián non:
- chưa có cánh phát triển hoàn chỉnh;
- có thể trú trong các khe rất nhỏ;
- trải qua nhiều lần lột xác;
- tăng kích thước sau từng giai đoạn phát triển.
Thời gian từ gián non đến trưởng thành không cố định mà phụ thuộc vào nhiệt độ, nguồn thức ăn, nước và các điều kiện môi trường khác.
Trong điều kiện thuận lợi, quá trình này có thể diễn ra trong khoảng vài tuần đến vài tháng.
Vì sao gián Đức có thể tăng số lượng nhanh?
Khả năng phát triển quần thể của gián Đức đến từ nhiều yếu tố kết hợp.
Một bao trứng chứa nhiều trứng
Một con cái không chỉ tạo ra một gián non sau mỗi lần sinh sản. Một bao trứng có thể chứa nhiều trứng và tạo ra nhiều cá thể mới.
Con cái có thể tạo nhiều bao trứng
Trong vòng đời, một con cái có thể tiếp tục tạo thêm các bao trứng nếu điều kiện sống phù hợp.
Gián non rất nhỏ
Sau khi nở, gián non có thể chui sâu vào những khe nhỏ trong tủ, phía sau thiết bị hoặc quanh các kết cấu trong nhà.
Điều này khiến chúng khó được phát hiện nếu chỉ quan sát các bề mặt bên ngoài.
Môi trường trong nhà tương đối ổn định
Khu vực bếp và nơi chế biến thực phẩm có thể đồng thời cung cấp thức ăn, nước, nhiệt và nơi trú ẩn.
Nếu những điều kiện này duy trì, quần thể có thể tiếp tục phát triển qua nhiều thế hệ.
Vì sao có cả gián lớn và gián nhỏ trong cùng một khu vực?
Nếu quần thể gián Đức đang sinh sản, có thể cùng lúc nhìn thấy nhiều giai đoạn phát triển:
- gián trưởng thành;
- gián non kích thước lớn;
- gián non rất nhỏ;
- con cái đang mang bao trứng.
Vì vậy, sự xuất hiện của nhiều kích thước khác nhau không nhất thiết có nghĩa đang có nhiều loài gián.
Nếu đã xác định đó là gián Đức, việc thường xuyên nhìn thấy cả cá thể trưởng thành và gián non có thể cho thấy quần thể đang phát triển trong hoặc gần khu vực đó.
Phát hiện nhiều gián con nên kiểm tra ở đâu?
Khi nhìn thấy nhiều gián Đức non, nên bắt đầu kiểm tra từ khu vực chúng thường xuất hiện thay vì tìm kiếm ngẫu nhiên toàn bộ căn nhà.
Những vị trí cần chú ý gồm:
- khe và góc tủ bếp;
- dưới chậu rửa;
- quanh đường ống;
- phía sau tủ lạnh;
- phía sau hoặc bên dưới thiết bị;
- những vị trí kín gần thức ăn và nước.
Gián Đức trú ẩn trong khe tủ bếp
Ngoài gián non, có thể kiểm tra thêm phân gián, vỏ lột xác và cá thể cái đang mang bao trứng.
Nhiều dấu hiệu cùng tập trung tại một khu vực thường cung cấp thông tin hữu ích hơn so với chỉ nhìn thấy một con gián riêng lẻ.
Khi phát hiện gián Đức đang sinh sản nên làm gì?
Không nên chỉ tập trung vào việc xử lý những con gián trưởng thành đang nhìn thấy.
Trước tiên nên:
- xác định nơi xuất hiện nhiều gián non;
- kiểm tra các khe và nơi trú ẩn gần đó;
- kiểm tra nguồn thức ăn;
- kiểm tra nước rò rỉ và khu vực ẩm;
- xác định xem gián có xuất hiện ở những khu vực lân cận hay không.
Việc xác định đúng phạm vi hoạt động giúp đánh giá tình trạng chính xác hơn trước khi lựa chọn biện pháp kiểm soát.
Kết luận
Vòng đời gián Đức gồm trứng nằm trong bao trứng, gián non và gián trưởng thành.
Gián Đức cái thường mang bao trứng ở phần cuối bụng cho đến gần thời điểm trứng nở. Một bao trứng có thể chứa nhiều trứng và tạo ra nhiều gián non.
Sau khi nở, gián non trải qua nhiều lần lột xác trước khi trưởng thành. Khi môi trường có đủ thức ăn, nước và nơi trú ẩn, nhiều thế hệ có thể cùng phát triển trong một khu vực.
Khi đã phát hiện nhiều giai đoạn phát triển cùng lúc, việc chỉ xử lý những con trưởng thành nhìn thấy thường không đủ. Các dấu hiệu nhà có gián Đức cần được kiểm tra tại khu vực trú ẩn lân cận để đánh giá phạm vi và mức độ hoạt động.
Vì vậy, nếu thường xuyên nhìn thấy nhiều gián non hoặc nhiều kích thước gián Đức khác nhau, nên kiểm tra các vị trí trú ẩn gần đó thay vì chỉ xử lý những cá thể đang nhìn thấy.
